İşçiler herhangi bir nedenle işten ayrıldıklarında kullanılmamış izin ücretini alırlar. Ancak işverenler bazı hallerde ödeme yapmamak için çeşitli yöntemlere başvurmaktadırlar. Bu kapsamda izin tazminatı talep etmek için beş yıllık süreyi kaçırmamanız gerektiği düzenlenmiştir. Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın edindiği bilgiye göre, çalışanın yıllık izin kullandığını ispat yükü işverende. İşverenin yıllık izin kullandığını imzalı bir izin belgesi veya benzeri bir belge ile göstermesi gerekir. Bazı işverenler gerçekte kullanılmayan izin için çalışan izin dilekçesini alabilir.
Yargıtay, bu belgelerin varlığına rağmen tatil süresinin gerçekten kullanılıp kullanılmadığı konusunun belirsiz olduğu durumlarda, mahkeme tarafından çalışanın ifadesinin istenmesi gerektiğine hükmetti. Verilen karar göre; Çalışanlar işten ayrıldıklarında kullanılmamış izin ücretini alabilirler. İş sözleşmesinin nasıl feshedildiği önemli değildir. İşçi, işveren tarafından haklı nedenle işten çıkarılsa veya suç işlediği için iş sözleşmesi feshedilse bile, kullanılmayan izin süreleri son maaş esasına göre ödenir. İşten ayrıldıktan sonra işverenin 5 yıl içinde ücretli izin istemesi gerekir. İşverenin ücretini ödememesi durumunda beş yıl içinde yasal işlem başlatılması gerekiyor. 5 yıl süre dolduktan sonra ise izin ücreti talep edilemez. Çalışanların, işlerini kaybetmemek için, izin günlerini kullanmamış olsalar bile işverenin baskısı altında belge imzalamaları ve işten ayrılırken izin parası talep edebilecekleri delilleri toplamaları gerekiyor. Hileli olarak yıllık izin aldığı iddia edilen günlerde gerçekten çalıştığını kanıtlayan çalışan, dava açarak haklarını ileri sürebilir.
İzin parası hesaplanması
Kullanılmayan yıllık izinler, ödenen ayın ikramiyesi üzerinden maaş matrahına hesaplanır. Aylık toplam taban tutarın asgari ücretin 7,5 katı veya altında olması durumunda, toplam izin ücreti üzerinden %14 SGK primi, %1 harçlar, İşsizlik sigortası, gelir vergisi ile damga vergisi düşüldükten sonrasında kalan net tutar üstünden ödeme yapılacaktır. Aylık toplam taban tutarın asgari ücret miktarının 7,5 katını aşmış kısmı prim kesintisine tabi tutulmayacak. Bu bölümden yalnızca gelir vergisi kesilmektedir.
En az 10 gün blok izin olmalı!
Kanunen işverenler yıllık ücretli izinleri bölüşemezler. Ancak kanun, tarafların anlaşma yapması halinde on günden az olmamak üzere taksitli kullanıma izin veriyor. Aslında çoğu zaman işverenlerin söylediği de budur. İşverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli ve ücretsiz izin günleri veya hastalık izni yıllık izinden sayılmaz. İzin süresi çalışanın kıdemine göre belirlenir. İşe başladıkları tarihten itibaren deneme süresi de dahil olmak kaydıyla en az bir yıl çalışmış olan çalışanlar ayrılma hakkına sahiptir. 1 yıldan 5 yıla kadar çalışanlara 14 günden az izin, 5 yıldan fazla ve 15 yıldan az çalışanlara 20 günden az izin hakkı tanınmaz. 15 yıldan fazla çalışmış olanlara 20 günden az 14 gün izin hakkı tanınmaz. 15 yaşını dolduranların 26 günden az izin hakkı yoktur. 8 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlara, hizmet yılı sayısına bakılmaksızın en az 20 günlük yıllık izin hakkı verilmektedir. Çalışanın yıllık izin süresi hesaplanırken aynı işverenin işyerinde çalıştığı süre dikkate alınacaktır. Yıllık izin hesaplanırken bir banka veya çok şubeli bir şirketteki farklı işyerlerindeki çalışma süreleri toplanır.
